Trần Dụ Tông – Vị vua cuối thời hưng thịnh và “Thất trảm sớ” nổi tiếng của Chu Văn An
Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, Trần Dụ Tông là vị hoàng đế thứ 7 của triều Trần, trị vì từ năm 1341 đến 1369, tổng cộng 28 năm. Ông là con thứ 10 của vua Trần Minh Tông và em trai vua Trần Hiến Tông. Khi Hiến Tông mất sớm, Trần Dụ Tông mới 5 tuổi, được Thượng hoàng Minh Tông lập làm vua, mọi chính sự ban đầu do Thượng hoàng điều hành, quốc gia ổn định.
Sau khi Minh Tông qua đời, Dụ Tông trực tiếp nắm quyền. Trong bối cảnh nhà Nguyên ở phương Bắc rối loạn, ông đã cho củng cố phòng thủ biên giới, giữ ổn định tình hình. Ở phía Nam, Chiêm Thành nhiều lần tấn công Thanh Hóa, Hóa Châu, gây thiệt hại cho dân chúng. Dụ Tông đã tổ chức lực lượng phòng thủ, song tình thế vẫn giằng co.
Tuy tích cực đối phó ngoại bang, nhưng về nội trị, vua Trần Dụ Tông dần trở nên sa đọa. Ông xây dựng nhiều cung điện, mê cờ bạc, nuôi chim quý thú lạ, khiến triều đình ngày càng xa hoa, suy yếu. Từ đây, cơ đồ nhà Trần bắt đầu lung lay.
Trước thực trạng đó, Chu Văn An, vị học giả liêm chính, nhiều lần khuyên can nhà vua. Không được chấp nhận, ông đã dâng “Thất trảm sớ”, đề nghị xử trảm 7 gian thần lộng quyền, nhưng sớ bị phớt lờ. Bất bình, Chu Văn An cáo quan về quê.
Bảy người bị Chu Văn An đề nghị trảm là ai?
Theo tiểu thuyết lịch sử Vương triều sụp đổ (Hoàng Quốc Hải, NXB Phụ nữ, 2006), 7 người bị Chu Văn An đề nghị trảm gồm:
-
Mai Thọ Đức – hoạn quan quyền lực, chuyên tuyển mỹ nữ vào cung, gây ra nhiều cái chết oan uổng và biến hậu cung thành nơi trụy lạc.
-
Trâu Canh – ngự y gốc Hán, bị cáo buộc gây tổn hại sức khỏe vua từ nhỏ, giết hại trẻ em để chế thuốc bổ, cổ xúy các hành vi loạn luân và xâm hại cung nhân.
-
Bùi Khoan – chính chưởng phụng ngự, bày trò ăn chơi, khiến vua chìm đắm trong cờ bạc, rượu chè.
-
Văn Hiến hầu – chia rẽ nội bộ triều đình, gây mất đoàn kết giữa các đại thần.
-
Nguyễn Thanh Lương – hành khiển, xúi giục vua tiêu xài hoang phí, khiến quốc khố cạn kiệt.
-
Tâm Đức Ngưu – đồng phạm với Thanh Lương, tăng sưu thuế vô lý để lấy tiền phục vụ ăn chơi, mặc dù dân đói khổ.
-
Đoàn Nhữ Cẩu – đồng binh chương sự, biển thủ quân lương, lơ là phòng thủ biên giới, khiến đất nước dễ bị tấn công.
Mặc dù “Thất trảm sớ” không được thi hành, nhưng nó trở thành biểu tượng của lòng chính trực, tinh thần dũng cảm dám nói lên sự thật vì lợi ích quốc gia.
Triều đại Trần Dụ Tông đánh dấu thời kỳ suy vong của nhà Trần, khi triều đình dần mục ruỗng từ bên trong, mở đường cho thời kỳ biến động trong lịch sử Đại Việt.
