Patriot PAC-3: “Lá chắn” phòng không được săn đón giữa xung đột toàn cầu
Trong bối cảnh chiến sự Ukraine – Nga và căng thẳng leo thang ở Trung Đông, hệ thống phòng không Patriot PAC-3 do Mỹ sản xuất trở thành vũ khí được nhiều quốc gia săn đón. Đây là một trong số ít hệ thống có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, loại vũ khí mà Nga, Iran và Israel đang sử dụng trong các cuộc tấn công gần đây.
Tính đến năm 2025, Ukraine đã nhận 8 hệ thống Patriot, chỉ đủ bảo vệ một số khu vực trọng điểm. Tuy nhiên, nhu cầu toàn cầu tăng cao khiến nguồn cung tên lửa đánh chặn ngày càng khan hiếm.
Vì sao Patriot đặc biệt?
Tên lửa đạn đạo có tốc độ rất cao (trên 3.200 km/h), khiến việc đánh chặn chúng trở nên cực kỳ khó khăn. Patriot PAC-3, sử dụng công nghệ “va chạm để tiêu diệt”, được thiết kế đặc biệt để chống lại những mối đe dọa tốc độ cao này. Phiên bản mới nhất PAC-3 MSE có tầm bắn và độ cao lớn hơn, đủ sức đối phó với tên lửa Iskander, Kinzhal (Nga) hay KN-23 (Triều Tiên).
So với PAC-2 (tầm bắn 160 km, dùng đầu nổ phân mảnh), PAC-3 chính xác hơn nhưng tầm bắn ngắn hơn (35–50 km), đổi lại là khả năng đánh chặn hiệu quả hơn với đạn đạo.
Khó khăn của Ukraine
Dù Mỹ đã đồng ý cung cấp thêm 10 tên lửa Patriot, nhưng theo chuyên gia, con số này là “muối bỏ bể” vì mỗi tên lửa đạn đạo cần ít nhất 2 tên lửa đánh chặn để vô hiệu hóa. Ngày 9/7, Nga phóng 6 tên lửa Kinzhal vào Ukraine, đồng nghĩa Ukraine có thể phải dùng tới 12 tên lửa đánh chặn chỉ trong một lần tấn công.
Tổng thống Zelensky liên tục kêu gọi viện trợ thêm Patriot, thậm chí đề xuất thuê hoặc sản xuất nội địa nếu Mỹ cho phép. Tuy nhiên, các đối tác phương Tây vẫn do dự do số lượng hạn chế và quy trình sản xuất mất nhiều thời gian, chi phí.
Theo báo Guardian, Mỹ hiện chỉ còn 25% số lượng tên lửa Patriot cần thiết cho kế hoạch quốc phòng, do lượng lớn đã được sử dụng tại Trung Đông. Mỗi năm Mỹ chỉ sản xuất khoảng 600 tên lửa, trong khi Iran được cho là sở hữu hơn 1.000 tên lửa đạn đạo.
Lo ngại dài hạn của Mỹ
Chuyên gia Frank Ledwidge cho rằng Mỹ không trì hoãn vì lý do chính trị mà do giới hạn nguồn lực, khi Washington còn phải phân bổ năng lực quốc phòng cho khu vực Thái Bình Dương và Trung Đông. Vì vậy, việc viện trợ Patriot cho Ukraine vẫn đối mặt nhiều thách thức.
